Szerszenie

CIEKAWOSTKI

Zwyczaje

szkodników

COŚ NA ... gniazda szerszeni

Szerszenie

Największe przedstawiciele osowatych. Królowa szerszenia azjatyckiego mierzy nawet 5,5 cm! W Polsce występuje pospolicie nieco mniejszy, szerszeń europejski, który osiąga 3,5 cm długości. Masywna budowa, głośne brzęczenie i bolesne użądlenie budzą uzasadniony niepokój. Szerszenie nie mają “dobrych notowań” również wśród pszczelarzy bowiem pszczoły często padają ich ofiarami.

ogromny szerszeń siedzi na drewnianej podłodze

Gniazda szerszeni

Szerszenie to owady drapieżne występujące na terenie całej Polski. Gniazda zakładają w lasach liściastych, najczęściej w dziuplach dębów, rzadziej pod ziemią. Szerszenie przystosowały się również do życia na terenach zurbanizowanych w pobliżu ludzkich osiedli i gospodarstw rolnych.

Anatomia szerszeni

Jako największe osy mają charakterystyczne dla nich żółto-czarne paski na odwłoku, jednak odróżniają się ciemnoczerwonym kolorem głowy i przedtułowia.

Szerszenie mają dwie pary błoniastych, połączonych ze sobą skrzydeł i trzy pary odnóży krocznych. Na głowie znajdują się ogromne oczy, czułki i dobrze rozwinięte żuwaczki.

Odwłok samicy zakończony jest żądłem połączonym z gruczołem jadowym. Samiec pozbawiony jest tego organu, więc nie stanowi żadnego zagrożenia. Żądło szerszenia schowane jest w odwłoku. Dopiero w momencie ataku wysuwa się i może poruszać się we wszystkich kierunkach. Dzięki temu, że jest gładkie, samica może użyć go wielokrotnie, w przeciwieństwie do pszczoły. 

Pożywienie szerszeni

Dorosłe szerszenie żywią się przede wszystkim sokami z drzew i owoców. By dostać się do soku nadgryzają korę i niszczą młode pędy. Nie gustują w słodkich potrawach “z pańskiego stołu”. Robotnice polują na inne owady, najczęściej na muchówki, by nakarmić mięsożerne larwy, skutecznie ograniczając w ten sposób liczebność populacji much i komarów.

Życie roju szerszeni

Szerszenie budują społeczności kastowe, które żyją przez jeden sezon trwający około 7 miesięcy. Najważniejszą rolę spełnia królowa, która jest założycielką gniazda, składa jaja i opiekuje się larwami do czasu, aż wyklują się pierwsze robotnice. Robotnice to osobniki żeńskie (wyłącznie!), które karmią królową, zdobywają pokarm dla larw, dbają o odpowiednią temperaturę w gnieździe, rozbudowują je i strzegą przed intruzami. W roju są też samce, których zadaniem jest zapłodnienie młodych królowych. 

Młode pokolenie szerszeni

Na przełomie lipca i sierpnia wykluwają się “królewskie pokolenia” płodnych samic i samców, które w kolejnym sezonie dadzą początek kolejnej społeczności. To również moment, w którym dotychczasowa królowa ginie. W czasie lotu godowego samica kopuluje wielokrotnie, po czym nie wraca już do gniazda. Szuka bezpiecznej i ciepłej kryjówki, aby przezimować. Pozostałe robotnice i samce umierają wraz z nadejściem pierwszych przymrozków. 

Gniazdo szerszenia

Na wiosnę, gdy temperatura się podnosi i dzień staje się dłuższy nowa królowa budzi się z letargu i rozpoczyna budowę gniazda. Wykorzystuje do tego zeskrobane, spróchniałe drewno, przeżuwa je, przykleja do gniazda i rozprowadza odnóżami tworząc warstwę zewnętrzną. W odróżnieniu od gniazda os, które ma szary kolor, gniazdo szerszeni jest jasnobrązowe. W środku gniazda szerszeni znajdują się jednostronne plastry, do których królowa składa jaja. Żyje w nim max. 1000 osobników, a średnica największych gniazd szerszeni dochodzi do 50 cm.  

Użądlenie szerszenia

Mimo złej sławy i siania postrachu wśród ludzi szerszenie nie są groźniejsze od os i pszczół. Nie są tak ciekawskie, jak te pierwsze, a użądlenie nie jest bardziej jadowite niż tych drugich. Jest bardziej bolesne, to prawda. Długie żądło głębiej wprowadza jad, który zawiera składnik powodujący silne pieczenie. Pojedyncze użądlenie może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia w przypadku osób uczulonych na jad lub gdy żądło trafi w szyję lub gardło. 

Zwalczanie gniazd szerszeni

W obecności szerszenia należy zachować spokój i nie wykonywać gwałtownych ruchów, które mogą sprowokować go do użądlenia. Nigdy, pod żadnym pozorem, nie należy zbliżać się do gniazda szerszeni. Zaniepokojone robotnice mogą zaatakować w jego obronie. 

Jeśli zbudowały gniazdo pod dachem naszego domu,  garażu czy altany można zwalczyć je specjalnie do tego celu przeznaczonymi środkami owadobójczymi w formie specjalnej gaśnicy o dużym zasięgu. Wówczas z bezpiecznej odległości możemy rozpylić jej zawartość w kierunku gniazda, opróżniając ją do końca. Kiedy problem nasz przerasta warto zgłosić się do specjalistycznej firmy, która bezpiecznie usunie gniazdo.

 

O szerszeniach

w liczbach

Świat owadów i zwierząt jest fascynujący! Nawet jeśli okazuje się być dla nas równocześnie mocno uciążliwy…

Użądlenie szerszenia mocno piecze, ponieważ w jadzie znajduje się 5% stężenie acetylocholiny - toksyny, która odpowiada za ból.
Królowe szerszenia azjatyckiego - największego szerszenia na świecie - osiągają długość ciała 4,5 cm oraz rozpiętość skrzydeł 7 cm.
90 proc. diety szerszeni stanowią muchy i komary.

Informacja o plikach cookie na tej witrynie

Ta witryna korzysta z plików cookie, które służą do personalizacji i optymalizują działanie naszego serwisu. Więcej informacji znajduje się w Zasadach ochrony prywatności, a w przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia osobiste. Korzystając z witryny, wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookie.