Osy

CIEKAWOSTKI

Zwyczaje

szkodników

COŚ NA ...
gniazda os

Osy

Najliczniej reprezentowany gatunek osowatych. Inwazyjne, pospolite owady, występują praktycznie wszędzie. Ciało osy w charakterystyczne czarno-żółte wzory na odwłoku budzi strach i niechęć chyba wszystkich. Poszczególne gatunki os różnią się pod względem wzoru na odwłoku. W Polsce szczególnie „dają się we znaki” osy pospolite i osy dachowe w okresie od kwietnia do października.

rój os na piasku

Charakterystyka os

Osy należą do owadów błonkoskrzydłych, których cechą charakterystyczną są dwie pary połączonych ze sobą haczykami przeźroczystych skrzydeł. W zależności od gatunku osy osiągają różne rozmiary, przeciętnie ok. 15 mm. Królowa jest zdecydowanie większa od pozostałych samic. Ważną rolę spełniają żuwaczki, którymi osy rozdrabniają pokarm, a także zeskrobują fragmenty drewna, które przerabiają na budulec gniazda. Samice wyposażone są w żądło, które jest zmodyfikowanym pokładełkiem. To narząd, za pomocą którego samice owadów składają jajeczka. Żądło osy, w przeciwieństwie do pszczoły, jest wielokrotnego użytku.

Dorosłe osy żywią się płynnymi pokarmami bogatymi w cukier (nektar kwiatowy, spadź, sok z drzew, dojrzałe owoce, pyłek). Larwy do rozwoju potrzebują natomiast białka. Robotnice zdobywają dla nich pokarm polując na: muchy, ćmy, pszczoły, komary, meszki, motyle, a nawet gąsienice. Rozdrobnione owady przynoszą do gniazda i karmią mięsną papką larwy.

Życie roju os

Osy to gatunek społeczny, który tworzy nawet kilkutysięczne społeczności podlegle jednej królowej. Pierwsze pokolenie robotnic kończy samotniczy tryb życia królowej. 

W społeczności obowiązuje podział kastowy na: królową, robotnice i trutnie. Rolą królowej jest założenie gniazda, składanie jaj i opieka nad czerwiem. Robotnice opiekują się potomstwem, zdobywają pokarm, rozbudowują i strzegą gniazda. Trutnie zapładniają młode królowe.

Kolonie os są jednoroczne. Pod koniec sezonu letniego wylęgają się płodne samice i trutnie i rozpoczyna się rójkę. Po kopulacji trutnie giną, a zapłodnione samice nie wracają już do gniazda tylko szukają kryjówki na zimę. Wraz z nadejściem pierwszych mrozów wszystkie osy giną, za wyjątkiem zapłodnionych samic, które zimują i w kolejnym roku rozpoczną tworzenie nowej kolonii.

Wiosną młode królowe budzą się i poszukują dogodnego miejsca na założenie gniazda. Ustronnego, trudno dostępnego i niewidocznego dla ludzi. Norki w ziemi, dziuple w drzewach, szczeliny pod dachem, dziury w ścianach to idealne lokalizacje.

 

Gniazdo os

Gniazdo os ma charakterystyczny kształt kuli z otworem u dołu, który pełni funkcję jedynego wejścia. Z zewnątrz zbudowane jest z masy przypominającej papier, którą osy same wytwarzają z przeżutego drewna i śliny. Wewnątrz gniazda os znajdują się plastry komórek, w których rozwijają się larwy. Kiedy larwy dojrzewają, budują kokon, w którym ulegają przepoczwarzeniu. Te, po około dwóch tygodniach, stają się robotnicami, które po kilku dniach wylatują z gniazda. Królowa zaczerwia puste komórki ponownie max. 4 razy. W szczycie sezonu, czyli na przełomie lipca i sierpnia, w gnieździe os może przebywać nawet kilka tysięcy os.

Zwalczanie gniazda os

Osy wabione słodkim smakiem stanowią duży problem cukierniach, sklepach spożywczych, zakładach przetwórstwa spożywczego i domach prywatnych. Ze względu na tryb życia mogą przenosić chorobotwórcze bakterie. Są ciekawskie i natrętne szczególnie pod koniec lata, kiedy zaczyna brakować naturalnego pokarmu i kolonia powoli wymiera. Zalatują wówczas do mieszkań, sklepów, penetrują śmietniki w poszukiwaniu resztek pokarmu. Wabi je również włączone światło. 

Co do zasady, osy atakują tylko kiedy zakłócimy ich spokój. Gwałtowne ruchy, machanie rękami dezorientuje osy i zwiększa ryzyko użądlenia. Użądlenie osy jest bolesne i szczególnie niebezpieczne dla osób uczulonych na ich jad. Osy niepokojone w okolicy gniazda stają się agresywne, dlatego aby je zwalczyć najlepiej stosować preparaty w formie spray-u o dużym zasięgu lub skorzystać z usług firm specjalizujących się w usuwaniu gniazd os i szerszeni.

O osach

w liczbach

Świat owadów i zwierząt jest fascynujący! Nawet jeśli okazuje się być dla nas równocześnie mocno uciążliwy…

Osy tworzą społeczności liczące nawet 7 000 osobników zamieszkujących jedno gniazdo, którym zarządza jedna królowa.
Gniazdo osy może osiągać nawet 1 metr średnicy.
Za najmniejszego owada na świecie uważane są trutnie osy z gatunku Dicopomorpha echmepterygis, które mierzą 0,139 mm długości.

Informacja o plikach cookie na tej witrynie

Ta witryna korzysta z plików cookie, które służą do personalizacji i optymalizują działanie naszego serwisu. Więcej informacji znajduje się w Zasadach ochrony prywatności, a w przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia osobiste. Korzystając z witryny, wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookie.